دلجان خانم32 ساله درحالیکه چادر سیاه کتان گلدار برسر داشت و  نیمه روی آن نماینان میشد و بادست دیگر چادرش را بربینی اش محکم گرفته بود به خبر نگار وخت گفت :

(( ازلوگر آمدیم حالیکه رفتم او داکتر زنانه نیست دو دفه دیگه امده بودم لوحیش همو داکتراس که میشناختم اما در معانیه خانه یک داکتر دیگه کارمیکند حال حیران هستم چی کنم او بچه که نمره میته گفت داکترصاحب خارج رفته یکماه میشه عوض همی داکتر کارمیکنه .))

توزیع نمرات پیش از حد واخذ نمودن فیس های متفاوت  از جانب دکتوران مشکلات بوده که مریضان به آن مواجه اند.

لطیفه 43 ساله باشنده  شاه شهید شهرکابل درحالیکه همراه دو دستش پای چپش را محکم گرفته و بالای چوکی نشسته انتظار داکتر را درگولای لیسه مریم خیرخانه  میکشید گفت : ((  ازساعت 4 عصر  آمدیمو ساعت  هفت شب شده  نوبت  ام نرسیده 150  افغانی فیس داکتر رادواخانه والا گرفته برایم نمره داده حال مجبور هستم تا انتظار بکشم »

عرفان خان دگروال متقاعد در حالیکه  که نمره 48 را بدست دارد و در یکی از کلنیک های شخصی واقع کارته پروان این طرف و آنطرف میچرخید چنین میگوید :« درحدود   50 – 60 نمره توزیع شده نمیدانیم ای داکتر تداوی میکند یا سرشماری . ))

وضعیت بدی  اقتصادی کشور  ، بروز امراض مختلف ناشی از آلوده گی میحط زیست   و عدم آب اشامیدنی صحی همه مشکلاتی اند که   هموطنان مارا به امراض مختلف مصاب میسازد .اما تداوی های غیر معیاری و گزاف سبب میشود که مردم کمتر جهت تداوی شان به داکتر مراجعه کنند.

 عبدالله فهیم سخنگوی وزارت صحت عامه به آژانس خبری وخت گفت : ((به دوکتوران نظر به درجه تحصیلی شان اجازه فعالیت داده شده و معاینه خانه های شخصی که درنواحی مختلف شهر کابل فعالیت مینمایند همه راجستر شده وزارت صحت عامه میباشند  . ))

موصوف علاوه نمودشکایات اکثریت مریضان از وضعیت بد معاینه خانه ها ، اخذ فیس گزاف ، مراعات نکردند حفظ الصحه در معاینه خانه ها توسط خود داکتران تا اندازی بجا و قابل قبول است ، که در راستا حل آن ریاست قوانین وزرات مسوولیت دارد.

منبع علاوه نمود که فیس سایر بخش ها چون  معایناتی لابرتواری، بخش اکسری، گراف قلب، ودیگر معاینات توسط وزرات صحت عامه تعیین گردیده که همه مکلف هستند تا مطابق به قوانین و مقررات وزارت صحت عامه عمل نمایند  .

 به گفته وی کسانیکه خودشان در خارج کشور میباشند وزیر نام انها داکتران دیگر در معاینه خانه شان کار مینمایند به هیچ وجه مجاز نیست و هیچ داکتر نمیتواند چنین کاری بکنند هرگاه چنین افراد از طرف وزارت صحت عامه  شناسایی شود قابل باز پرسی جدی  و مجازات میباشد  .

همچنان وی افزود برای دوکتورانیکه درنواحی مختلف معاینه خانه دارند و فعالیت شان خارج از وقت رسمی پیش از 8 صبح و بعد از 4 عصر میباشد ورسیده گی به آن  میتو اند یک نظر شخصی خود شان میباشد که در محل معین و در ساعت معین که بعد از وقت رسمی فعالیت داشته باشد  از طرف وزارت صحت عامه کدا م ممانعت وجود ندارد اما قوانین و مقررات وزارت صحت عامه را نباید فراموش کنند و از چپن سفید مقدس طبابت استفاده سو ه نمایند .

 به گفته وی وزارت صحت عامه توانسته در پنج شفاخانه حفظ الصحه  میعاری را  برای کارمندان آموزش بدهد ووسایل طرف ضرورت برای تامین حفظ الصحه  معیاری برای شا ن توزیع نماید که دراین پنج شفاخانه نظافت معیاری تا اندازه قناعت بخش میباشد .

 عبدالله فهیم کمبود ادویه در شفاخانه ها را تائید نموده میگوید :« این  واقعیت است به خصوص کلنیک های اطرافی و شفاخانه های که تا هنوز زیر  پوشش کمک های نیامده اند و  برای شفاخانه های شهر کابل متاسفانه بودجه ناچیز اختصاص داده شده است  در یک ماه 20 هزار افغانی با نظر داشت مراجعه در شفاخانه ها یک رقم ناچیز بوده حتی این پول یک هفته را به مشکل کفایت میکند .

داکتر امیر جلالی متخصص داخله اطفال در شفاخانه طفل اندراگاندی به آژانس خبری وخت گفت : (( در افغانستان هیچ شفاخانه و یا کلنیک خصوصی معیاری وجود ندارد و 80 فیصد معاینه خانه ها  خلاف معیارات صحی میباشد. ))

 منبع علاوه نمود یک داکتر در یک ساعت چهار مریض را باید معاینه کند ولی با تاسف داکترانی موجود است که در ظرف سه ساعت کاری اش در معینه خانه بیشتر از 20  مریض را معاینه میکند که خلاف معیار است .

وی افزود که داکتران به مریضان نمیگویند که ادویه مورد ضرورت را از دواخانه ایشان خریداری بکنند مگر بعضی از داکتران  مریض را وادار میکند تا ادویه خریداری شده  رادوباره به وی نشان بدهند که به نو ع غیر مستقیم برایشان  میگویند که ادویه را از دواخانه مربوط معاینه خانه شان بخرند .

دوکتورعصمت حیا متخصص داخله عمومی متقاعد شفاخانه دوصد بستر پولیس گفت : ((ریاست قوانین و کنترول وزارت صحت عامه هر وقت معاینه خانه های داکتران را  باید کنترول و در صورت تخلف جریمه نماید .)) 

وی علاوه نمود سالهای گذشته وزارت مالیه بالای داکتران تکس وضع نموده بود که از طرف داکتران قبول نشد زیرا داکترانیکه 80 مریض را  روزانه معاینه و فیس اخذ مینمودند با داکترانیکه 10 مریض را معاینه و فیس اخذ مینما یند یکسان بود . 

 موصوف افزود ويا داکتري که 5 الي 10 سال تجربه داشته باشد 10 هزار افغانی تکس گرفته  شود و داکترانی که کمتر از 5 سال تجربه دارند 5 هزار افغانی تکس گرفته میشد  بخاطر این مشکلات پرابلم اخذ تکس بجای خود باقیمانده است  .

بنطر وی فعلا لایحه فیس وجود دارد باید درنظر مردم گذاشته شود تامردم اگاهانه فیس خویش را بپردازند و هرگاه در نظر مراجعین گذاشته نمیشود باید مطابق به نورم و لایحه ریاست قوانین وزارت صحت عامه اخذ گردد . 

خبر نگار : نصير احمد

اديت : عظيمه جليل