د غوایی 18 مه

د اسعداباد په ښارګوټي کې د شهیدانو د چوک ښۍ لوري ته په سلګونو،د بیلچو،ګلمالو او د ورځنی مزدورۍ د بیلا بیلو وسایلوسره هر سهار يو شمير خلک پدی طمع ولا ړ وي ، چي اوس به څوک راځي او دوي به د مزدورۍ لپاره له ځان سره بيايي ، او خپلی کورنۍ ته به یوه مړۍ ډوډۍ پیدا کوي .

۲۵ کلن ځوان احمد چې شليدلې جامي يې په تن ، دوړو ډکه خولۍ په سر وه د شهیدانو چوک ته د سهار په پنځو بجو راوتلی او تر لسو بجو پدې هیله ولاړ دی چې کوم بډائې او یا هم کوم د ساختماني شر کت مسوءل را شي ،او د ی له ځان سره مزدورۍ ته بوځي .

 احمد وائی چې پلار مې روسانو سره د جهاد پر مهال شهید شو چې زه لا کوچنى وم چې دا دى اوس د ټول کور سرپرستي را له غاړې ده .

دى وايي چې له ډیر کوچني والي د لا س مزدوري کوي اود خپلې کورنۍ ورځنی ستونزي تر يوه حده حل کوي خو ستونزې ئې دومره ډیري دي ، چي هغه پر یوازی ځان دحل کولو وس نلري .

احمد زیاته کړه که چیرته ورته مزدوري پیدا شي نو د سلو نه تر یو نیم سلو افغانیو پورې د ورځې ګټلی شي ، خو د خوراکي موادو نرخونه د هرې ورځې به تیریدو پسې لوړیږي چې يو عادي مزدور کار يې د اخيستو توان نه لري .

ګلاب سید چې د سیمنټو بوجی يې په شا کړی ده ، او د محمد غنی دکان ته يې له مو ټره انتقالوي وايې چې دوي څو تنه یو ځای کیږي د سیمنټو اود نورو موادو د موټرو لارې څاري ،چیرته چې په موادو بار موټر وویني نو ورپسې منډې کړي، څو له نورو مزدورانو څخه وړاندې شي او موټر خالي کړي .

هغه وویل اکثره وخت ددوې او نورو مزدورانو ترمنځ د موټرو په ډکولو او تشولو جنګونه هم کیږي دوی ځکه دغه ډول منډې ترړی او د نورو مزدورانو سره شخړې کوي چی د مزدورۍ درک نه لګیږي او کور کې تر ي روپۍ غوښتل کیږي، نو مجبور دي ،چی هر موټر او هر ځای ته منډه کړي او له نورو مخکی شي .

ګلاب سید وویل چی دوي له موټر څخه یوه بوجۍ پر دوه افغانیو کوزوي ، چي دورځې پنځوس بوجۍ کوزی کړي نو ۱۰۰ افغانۍ شوی د سهار شپږ بجی دي څو تنه زلموټی لر ګیو ګیډی یې پر شاه کړي دي ، او د اسعداباد ښارګوټی ته ددی لپاره راوړي ، چې دلته يې خر څ کړي او کورنۍ ته د خوراک لپاره څه واخلی .

ددغوهلکانو عمرونه د لسو او پنځلسو کلونو تر منځ دي هوا ډیره سړه ده خو د هلکانو له تندیو څخه خولې څڅیږي .

ستړی او ستومانه سمیع الله وايي چی دوې یوه ورځ وړاندې غره ته ځي او هلته د غوړاسکو او څیړیو بوټي وهي لمړى يې کورته او سبا يې د اسعداباد ښار ته را رسوي .

سمیع الله وايي چې دوى د یو ګیډی په برابرولو او انتقالولو دوه ورځې تیروي ، خو کله چې بازار ته راوړل کیږي نو د لرګیو د ټالونو خاوندان او هم هټۍ وال ئې تری په دیرش يا څلویښت او یا هم په پنځوسو افغانیو غواړي دوي هم اړ وي چې د هټیوالو په خوښه لرګي وپلوري ځکه چې بیرته يې کورته نه شی وړی او بلخوا ئې کور کې دومره اړتیا وي موجود وي چې په هر څو يې څوک تر ی اخلي دوي به يې ورکوي.

سمیع الله زیاتوی چې که چیرته ئې کور کې څوک مشران او د ګټی کولو څوک وای ، نو دی به ښونځي ته تللی ، او د نورو هلکانو په څیر به ئې درس ویلی وی او په راتلونکي کې به تر ې، انجنیر ،ډاکتر ،ښونکی او یا هم نور څه جوړ شوی وی   چې د هیواد ابادۍ او د افغانانو د سوکالۍ لپاره به ئې ښه رول لو بولی وی خو بد بختانه چې له وړوکوالي ورته تبر او پړی پدی نیت ورکړل شوی چې غره ته لاړ شي ،هلته ونی ووهی او لدی لیاری د خپلی کورنۍ د سا تنی په مو خه څه وګټي .

د سمیع الله په څیر نور په سلګونو کوچني هلکان څوک په غرونو ئې ونی بو ټي وهي څوک په بازاز کې لاس ګاډی چلوي او څوک هم په هو ټلونو کې شپه او ورځ سخت کارونه کوي چې دغه کار د افغانستان د اساسی قانون سره سمون  نه خوري   دکونړ ولایت د شهیدانو ، معیبیونو او ټولنزو چارو رئیس مولوی عطاالله نوری هم دا مني چې ډیر خلک بې روزګاره دی یو شمیر کسانو ته ئې کار پیدا کړی څو تنه معیوبین ئې په رسمې دفتر ونو کې په دندو ګمارلي او نور هم هڅه کوی چې بی روزګارو ته د کار وبار زمینه برابره کړي هغه وائې چې وړو هلکانو ته د درس وئیلو لپاره ئې یو روزنتون او دوه دارلیتامونه جوړ کړي دي ، که چیرته ددغو مزدوري کونکو ماشومانو کورنۍ دخپلو فا میلونو لپاره د یو وخت خوراک دګټلو توان ولري او ماشومان ته ددرس ويلو موقع برابره کړي دوي حاضر دي چي په روزنتون او یا هم دارالایتام کې يې داخل کړي.

خبريال : دنړيوال ژورناليزم مرکز دعامه اړيکي اورسني ترعنوان لاندي ورکشاپ ګډونوال روح الله انوري .